شیراز، خیابان زند، جنب بیست‌متری (هفت تیر)، مجتمع پزشکی شیراز، طبقه همکف، مجاور آزمایشگاه دکتر ملائی۰۹۰۱ ۱۲۵ ۲۱۵۹

یبوست در کودکان

· بیماری‌های شایع · ۳ دقیقه مطالعه · دکتر محمد حسن کشاورز

🍎🌿 یبوست در کودکان؛ مشکلی شایع، اما قابل پیشگیری و درمان

آیا کودک شما هنگام دفع درد دارد؟ 💚 مدفوع سفت و خشک دفع می‌کند؟ یا برای رفتن به دستشویی مقاومت می‌کند و چند روز یک‌بار دفع دارد؟

یبوست در کودکان بسیار شایع است؛ اما اگر به‌موقع و درست درمان نشود، ممکن است باعث درد هنگام دفع، شقاق مقعد، درد شکم مزمن ،بی اشتهایی، کاهش وزن ، عفونت ادرار خصوصا در دختران  شود.

🌱 چگونه به بهبود یبوست کودک کمک کنیم؟

🥛 ۱. مصرف لبنیات را متعادل کنید مصرف بیش از حد شیر و سایر لبنیات، به‌ویژه وقتی جای میوه، سبزی و غذاهای پرفیبر را بگیرد، می‌تواند به تشدید یبوست کمک کند. در صورت مصرف زیاد، مقدار آن را متعادل کنید؛ اما لبنیات را بدون دلیل و به‌طور کامل حذف نکنید.

🌰 ۲. در مصرف خشکبار تعادل داشته باشید اگر منظور از خشکبار، مغزهایی مانند پسته، بادام و گردو است، مصرف متعادل آن‌ها در رژیم غذایی مناسب است؛ ولی نباید جایگزین میوه، سبزی و منابع اصلی فیبر شوند. برای کودکان خردسال، مغز کامل به دلیل خطر خفگی مناسب نیست.

🍌 ۳. به نوع میوه‌ها توجه کنید

مصرف زیاد موز نارس و میوه‌های کم‌فیبر ممکن است برای بعضی کودکان مناسب نباشد.
انار را می‌توان در حد متعادل مصرف کرد؛ اما دانه‌های آن درمان اثبات‌شده یبوست نیستند.
انجیر و آلو، به‌ویژه آلو بخارا، به دلیل داشتن فیبر و ترکیبات کمک‌کننده به دفع، می‌توانند مفید باشند.
از میوه‌های پرفیبر  و سبوس غلات در غذا استفاده کنید.
💧 ۴. مایعات کافی به کودک بدهید آب کافی در طول روز، متناسب با سن کودک، به عملکرد بهتر روده کمک می‌کند. در کنار آن، میوه و سبزی تازه و غذاهای حاوی فیبر را در برنامه غذایی قرار دهید.

🚽 ۵. عادت صحیح دفع را ایجاد کنید کودک را پس از وعده‌های غذایی، به‌ویژه بعد از صبحانه، حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه روی توالت بنشانید. زیر پای کودک چهارپایه بگذارید تا پاها تکیه‌گاه داشته باشند. کودک را سرزنش نکنید و برای دفع به او فشار نیاورید.

🧴 ۶. ناحیه مقعد را در صورت نیاز چرب کنید اگر پوست اطراف مقعد تحریک شده یا دفع دردناک است، یک لایه نازک وازلین ساده در قسمت خارجی مقعد می‌تواند به کاهش درد هنگام دفع کمک کند، استفاده از  شیاف گلیسیرین گهگاهی اشکال ندارد . از وارد کردن وازلین یا هر ماده دیگری به داخل مقعد خودداری کنید. اگر شقاق یا درد مداوم وجود دارد، کودک باید معاینه شود.

💊 ۷. داروهای تجویزشده را درست مصرف کنید در بسیاری از کودکان، اصلاح تغذیه به‌تنهایی کافی نیست و ممکن است به داروی نرم‌کننده مدفوع نیاز باشد. دارو را با مقدار و مدت تعیین‌شده توسط پزشک مصرف کنید و با بهتر شدن اولیه، آن را خودسرانه قطع نکنید. از مصرف خودسرانه ملین‌ها، تنقیه و شیاف پرهیز کنید.

⚠️ چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟ 🔸 یبوست مداوم یا عودکننده 🔸 خون‌ریزی هنگام دفع 🔸 درد شدید شکم یا مقعد 🔸 کاهش وزن یا اختلال رشد 🔸 اتساع شکم همراه با استفراغ یا ناتوانی در دفع گاز؛ در این شرایط ارزیابی فوری لازم است.

💚 یادتان باشد: یبوست کودک فقط با تغییر غذا درمان نمی‌شود؛ گاهی لازم است علت بررسی و درمان دارویی برای مدت کافی ادامه پیدا کند.

 

🌿 «از نخستین نفس تا سلامت و رشد و شکوفایی»

جست‌وجوهای پرکاربرد: