مراقبتهای بعد از ختنه
راهنمای رسمی مطب دکتر محمد حسن کشاورز برای والدین. روش ختنهٔ فرزندتان را انتخاب کنید و مراقبتها را قدم به قدم دنبال کنید. این صفحه همیشه از طریق QR روی کارت مراقبت در دسترس است.
اگر خونریزی به حدی بود که بیش از یکسوم سطح پوشک قرمز شد، اول با مطب تماس بگیرید و در صورت عدم موفقیت یا در شب، به اورژانس مراجعه کنید (شیراز: بیمارستان نمازی).
مراقبت پس از ختنه با روش حلقه
در ختنه با حلقه، یک حلقهٔ پلاستیکی برای فرزند شما گذاشته میشود که افتادن آن بین ۴ تا ۱۰ روز زمان میبرد و زودتر از ۳ روز نخواهد بود. اگر حلقه زودتر از ۳ روز افتاد، موضوع را اطلاع دهید و اگر پس از ۱۴ روز جدا نشد، مراجعه کنید.
چرب کردن
- سه روز اول هر ۳ ساعت، و سپس تا دو هفته بعد از هر بار تعویض پوشک و قبل از بستن پوشک جدید، نوک آلت را با پماد یا وازلین چرب کنید؛ به همان شیوهای که در مطب بهصورت عملی به شما آموزش داده شد.
- در ادامه تا ۶ ماه، حداقل روزی دو بار چرب شود.
- از وازلین کودک استفاده کنید. برای سایر نواحی زیر پوشک و کشالهٔ ران میتوانید از هر کرم یا پماد مناسب ناحیهٔ پوشک استفاده کنید.
شستوشو و حمام
- روزانه، بدون اینکه به زخم پوست ختنهگاه فشاری وارد شود، محل ختنه را تمیز کنید.
- حتیالمقدور ۱۲ تا ۲۴ ساعت اول ناحیهٔ عمل شسته نشود؛ ولی در صورت ضرورت، منعی برای شستوشو وجود ندارد.
- برخورد مدفوع با زخم مشکلی ایجاد نمیکند. ناحیهٔ زیر پوشک باید بلافاصله بعد از ادرار یا مدفوع با آب خالی شسته شود و اگر شرایط مهیا نبود، از دستمال مرطوب استفاده کنید.
- بعد از یکیدو روز، روزی دو تا سه بار محل ختنه را در مخلوط آب ولرم و شامپو بچه قرار دهید؛ این کار در کاهش ورم و درد کمککننده است.
- از فردای عمل میتوان شیرخوار را به حمام برد؛ برخورد مواد پاککننده با زخم مشکلی ایجاد نمیکند.
درد و بیقراری
- تا ۱۲ ساعت بعد از عمل، درد و بیقراری طبیعی است.
- برای کاهش درد میتوانید تا ۴۸ ساعت بعد از عمل، هر ۴ ساعت قطرهٔ استامینوفن بدهید. مقدار قطره بهصورت ساده برابر است با وزن ضربدر ۲؛ مثلاً شیرخوار ۶ کیلویی هر ۴ ساعت ۱۲ قطره.
- در صورت بیقراری شدید، شربت بیبیسد (Babysed) طبق دستور پزشک داده شود.
- به دنبال داروهایی که برای آرامسازی داده شده، برخی کودکان چند ساعت پس از ختنه در خواب خواهند بود؛ نگران نباشید.
پوشک، بغل کردن و تغذیه
- تا ۲۴ ساعت بعد از عمل از پوشک یک سایز بزرگتر استفاده کنید.
- تا ۲۴ ساعت شیرخوار را به نحوی بغل کنید که به محل عمل فشاری وارد نشود تا خونریزی نکند.
- بیشتر شیر بدهید و گاهی آب بدهید تا کودک بیشتر ادرار کند.
- اگر نوبت اول ادرار بیش از ۸ ساعت بعد از ختنه به تأخیر افتاد، اطلاع دهید.
بعد از افتادن حلقه
- برای جلوگیری از چسبندگی، بعد از افتادن حلقه به مدت حداقل شش ماه، روزی حداقل دو بار سر آلت را از داخل بدنهٔ آلت کاملاً بیرون بیاورید، چربیهای سفیدرنگ دور آن را تمیز کنید و داخل شیار بین سر و بدنهٔ آلت را با وازلین چرب کنید.
- اگر سر آلت کامل از داخل حلقه بیرون زد، مراجعه کنید.
چه چیزهایی طبیعی است
- وجود چند قطره خونابه بعد از هر بار تعویض پوشک در دو روز اول.
- کبودی مختصر در محل تزریق بیحسی.
- ورم بدنهٔ آلت به دنبال ختنه.
- مقداری ترشحات سفید یا زردرنگ، خصوصاً زیر آلت؛ با چرب کردن و شستوشوی مکرر برطرف میشود.
چه زمانی به پزشک اطلاع دهید
عوارض ختنه شامل خونریزی، عفونت، حساسیت به داروهای بیحسی و کبودی است. احتمال وقوع این عوارض کم است، ولی تا ۴۸ ساعت بعد از ختنه هر دوسه ساعت محل ختنه را نگاه کنید.
- خونریزی به حدی که بیش از یکسوم سطح پوشک قرمز شود.
- کبودی زیاد و گسترده، یا کبودی سر آلت.
- ورم شدید همراه با درد و بیقراری.
- افتادن حلقه زودتر از ۳ روز، یا جدا نشدن آن پس از ۱۴ روز.
- تأخیر بیش از ۸ ساعت در اولین ادرار.
مراقبت پس از ختنه با روش برش و بخیه
در این روش، ختنه با برش و بخیه انجام میشود و روی زخم پانسمان قرار میگیرد. ظاهر نهایی با جذب بخیهها و رفع کامل التهاب، یکیدو ماه طول میکشد تا نمایان شود.
پانسمان
- پانسمان را حداقل ۴۸ ساعت روی سطح زخم حفظ کنید.
- بعد از ۴۸ ساعت پانسمان را تعویض کنید و سپس یک گاز آغشته به پماد آنتیبیوتیک روی ختنهگاه بگذارید.
- در صورت کثیف شدن و اجبار به تعویض پانسمان، در ۲ روز اول برای شستوشو از سرم شستوشو استفاده کنید؛ روزهای بعد شستوشو با آب ولرم، شامپو بچه و بتادین رقیقشده بلامانع است.
- در چند روز اول مانع ورود آب به زیر پانسمان و تماس مستقیم با زخم شوید.
- بعد از ۴۸ ساعت پانسمان را بردارید و از تمیزی سطح زخم اطمینان حاصل کنید.
- در چند روز اول، برای جلوگیری از دست زدن و آسیب احتمالی، از محافظ ختنه استفاده کنید.
پماد
- ده روز ابتدایی، آلت را با پماد آنتیبیوتیک موپیروسین چرب کنید.
- سپس تا چند ماه از وازلین یا پماد چرب استفاده کنید.
حمام
- تا ۴۸ ساعت از حمام کردن کودک پرهیز کنید.
- پس از این زمان، با حمام کودک در آب ولرم و شامپو بچه، حداقل روزی یک بار، تمیزی محل زخم را حفظ کنید.
دارو
- در صورت درد، استامینوفن و در بچههای بزرگتر بروفن بدهید.
- آنتیبیوتیک سفالکسین را طبق دستور پزشک ۵ تا ۷ روز ادامه دهید.
- به دنبال داروهایی که برای آرامسازی داده شده، برخی کودکان چند ساعت پس از ختنه در خواب خواهند بود؛ نگران نباشید.
چه چیزهایی طبیعی است
- تورم، قرمزی و درد خفیف.
- مشاهدهٔ چند قطره خون در پانسمان یا پوشک.
- زمانی که پوست آلت از سر آن جدا میشود، سلولهای پوستی ریزش میکنند و ممکن است به شکل تودههای سفید، زرد و مرواریدی روی پوست ظاهر شوند. این فرایند طبیعی است و بهتدریج خودبهخود یا با شستوشو رفع میشود؛ تنها اگر تجمع زیاد به انسداد مجرا یا چسبندگی آلت منجر شود، نیاز به بررسی دارد.
- سر آلت ممکن است براق یا کمی چسبناک شود.
- نخهای بخیه ممکن است تا چند هفته بعد جدا شوند.
چه زمانی به پزشک اطلاع دهید
در چند روز اول، هر چند ساعت محل ختنه را از نظر عوارض احتمالی مانند خونریزی و عفونت بررسی کنید.
- خونریزی زیاد (در خونریزی شدید به اورژانس شهر مراجعه شود؛ شیراز: بیمارستان نمازی).
- کبودی و خونمردگی.
- درد و تب زیاد.
- بیقراری طولانی و شدید.
پس از بهبود کامل، تجربهٔ خود از ختنه و مراقبتها را در سایت بنویسید.
سؤالی دارید؟
در هر ساعت شبانهروز میتوانید پیام بدهید؛ در ساعات کاری هم با مطب تماس بگیرید.